Telemecanique Fotoelektrik Sensörler | Modelleri, Çeşitleri ve Özellikleri

Telemecanique fotoelektrik sensörler, endüstriyel otomasyon uygulamalarında bir nesnenin varlığını veya konumunu ışık temelli algılama prensibiyle tespit etmek için kullanılan sensörlerdir. Telemecanique ürünleri içerisinde fotoelektrik sensörler XU ailesi altında yer alır; farklı algılama mesafeleri, gövde yapıları, çıkış tipleri ve algılama yöntemlerine sahip modeller bulunur.

Telemecanique fotoelektrik sensör modelleri; cisimden yansımalı (diffuse), arka plan bastırmalı (background suppression), reflektörlü (polarised reflex) ve karşılıklı verici-alıcı (through-beam) gibi farklı algılama yöntemleriyle kullanılabilir. XUM, XUB, XUK ve XUX gibi ürün grupları ise gövde yapısı, algılama mesafesi, elektriksel bağlantı ve uygulama gereksinimlerine göre farklı seçenekler sunar. ISAC’ta yer alan Telemecanique fotoelektrik sensör modellerini inceleyebilirsiniz.

Telemecanique Fotoelektrik Sensör Nedir?

Telemecanique fotoelektrik sensör, yayılan ışığın hedef nesne, reflektör veya ayrı bir alıcıyla oluşturduğu optik değişimi değerlendirerek nesne algılaması yapan bir sensör türüdür. Algılama yöntemi modele göre değiştiğinden ışığın doğrudan nesneden geri alınması, bir reflektörden yansıması veya verici ile alıcı arasındaki ışık demetinin kesilmesi üzerinden algılama gerçekleştirilebilir.

Telemecanique XU ailesinde yalnızca tek bir algılama yöntemine yönelik sensörlerin yanında birden fazla yöntemi destekleyen multimode modeller de bulunur. Örneğin XUM ve XUK ailesindeki belirli multimode modeller; diffuse, background suppression, through-beam ve polarised reflex algılama yöntemlerini destekler. Bu nedenle bir Telemecanique fotoelektrik sensör seçilirken yalnızca seri adına değil, ilgili modelin algılama sistemi ve teknik özelliklerine bakılmalıdır.

Telemecanique Fotoelektrik Sensör Çeşitleri

Telemecanique fotoelektrik sensör çeşitleri, nesnenin hangi optik yöntemle algılandığına göre farklılaşır. XU ailesinde cisimden yansımalı (diffuse), arka plan bastırmalı (background suppression), reflektörlü (polarised reflex) ve karşılıklı verici-alıcı (through-beam) algılama yöntemlerini kullanan modeller bulunur. Bazı XU modelleri ise bu yöntemlerin birden fazlasını destekleyen multimode yapıya sahiptir.

Cisimden Yansımalı (Diffuse) Fotoelektrik Sensörler

Cisimden yansımalı algılamada sensörün gönderdiği ışık hedef nesneden yansıyarak tekrar sensöre ulaşır. Ayrı bir reflektör veya karşı tarafta bağımsız bir alıcı gerektirmemesi, bu yöntemin kurulum yapısını sadeleştirir. Algılama performansı seçilen modele ve hedef nesnenin optik özelliklerine bağlı olduğundan, gerekli algılama mesafesi ürünün teknik verileri üzerinden kontrol edilmelidir.

Arka Plan Bastırmalı (Background Suppression) Fotoelektrik Sensörler

Arka plan bastırmalı fotoelektrik sensörler, belirlenen algılama bölgesindeki hedef nesneyi arka plandan ayırt etmeye yönelik kullanılır. Özellikle hedef nesnenin arkasında sensör tarafından algılanabilecek başka yüzeylerin bulunduğu uygulamalarda bu yöntem önem kazanır. Telemecanique XU ailesindeki belirli modellerde background suppression algılama mesafesi ayarlanabilir.

Reflektörlü (Polarised Reflex) Fotoelektrik Sensörler

Reflektörlü sistemde sensör ve reflektör karşılıklı konumlandırılır; sensörden gönderilen ışık reflektörden geri döner ve hedef nesnenin ışık yolunu kesmesiyle algılama gerçekleşir. Telemecanique’in polarised reflex modellerinde uygun reflektör kullanılması gerekir. Bu yapı, verici ve alıcının ayrı cihazlar olarak karşılıklı monte edildiği through-beam sisteminden farklıdır.

Karşılıklı Verici-Alıcı (Through-Beam) Fotoelektrik Sensörler

Through-beam algılamada verici ve alıcı birbirinin karşısına yerleştirilir. Hedef nesne iki birim arasındaki ışık demetini kestiğinde algılama sinyali oluşur. Bu yöntem Telemecanique XU ailesinde uzun algılama mesafesi gereken uygulamalar için de seçenek sunar. XUM, XUB, XUK ve XUX serilerinde çalışma mesafesi ürün referansına göre değişebildiğinden, gerekli algılama mesafesi kullanılacak ürün kodunun teknik verileri üzerinden değerlendirilmelidir.

Telemecanique Fotoelektrik Sensör Serileri ve Modelleri

Telemecanique fotoelektrik sensör modelleri, XU ürün ailesi içerisinde farklı gövde biçimleri, algılama yöntemleri ve bağlantı seçenekleriyle sunulur. XUM, XUB, XUK ve XUX serileri genel amaçlı fotoelektrik algılama uygulamalarında öne çıkarken, seri seçimi sensörün yerleştirileceği alan, gerekli algılama mesafesi ve kullanılacak algılama yöntemine göre yapılmalıdır. XU ürün ailesi ve fotoelektrik algılama teknolojileri hakkında üretici tarafından sunulan güncel bilgiler Telemecanique Sensors resmi fotoelektrik sensör sayfası üzerinden incelenebilir.

Telemecanique XUM Fotoelektrik Sensörler

Telemecanique XUM fotoelektrik sensörler, minyatür gövde yapısıyla sınırlı montaj alanına sahip uygulamalara yönelik modeller içerir. Seride cisimden yansımalı, arka plan bastırmalı, reflektörlü ve karşılıklı algılama seçeneklerinin yanı sıra birden fazla algılama yöntemini destekleyen multimode modeller de bulunur. Modele göre PNP veya NPN çıkış ve kablolu ya da konnektörlü bağlantı seçenekleri kullanılabilir.

Telemecanique XUB Fotoelektrik Sensörler

Telemecanique XUB fotoelektrik sensörler, silindirik M18 gövde yapısıyla XU ailesindeki modellerden ayrılır. Metal gövdeli seçeneklerin de bulunduğu seride farklı algılama yöntemleri, PNP veya NPN çıkışlar ve M12 konnektör gibi bağlantı seçenekleri mevcuttur. Silindirik sensör formunun tercih edildiği makine ve ekipmanlarda XUB modelleri değerlendirilebilir.

Telemecanique XUK Fotoelektrik Sensörler

Telemecanique XUK fotoelektrik sensörler, kompakt 50 × 50 mm gövde yapısına sahip modeller içerir. Genel amaçlı multimode XUK modellerinde cisimden yansımalı, arka plan bastırmalı, karşılıklı ve polarize reflektörlü algılama yöntemleri aynı ürün yapısında desteklenebilir. XUK ailesinde ayrıca renk algılama gibi belirli uygulamalara yönelik özel modeller de bulunur.

Telemecanique XUX Fotoelektrik Sensörler

Telemecanique XUX fotoelektrik sensörler, kompakt 92 × 71 mm gövde yapısına sahip seçeneklerden oluşur. Seride multimode ve tek algılama yöntemine yönelik modeller bulunurken, bazı XUX referansları uzun algılama mesafelerinin gerektiği uygulamalara yönelik seçenekler sunar. Elektriksel özellikler ve bağlantı yapısı modele göre değişebildiğinden XUX seçiminde tam ürün referansının teknik verileri dikkate alınmalıdır.

Telemecanique Fotoelektrik Sensörlerin Teknik Özellikleri

Telemecanique fotoelektrik sensörlerin teknik özellikleri seçilen XU serisine ve tam ürün referansına göre değişir. Bir modeli değerlendirirken algılama mesafesi ve yöntemiyle birlikte çıkış tipi, besleme gerilimi, elektriksel bağlantı, gövde yapısı ve ışık kaynağı gibi özellikler birlikte incelenmelidir.

Algılama Mesafesi

Algılama mesafesi, fotoelektrik sensör seçimindeki temel kriterlerden biridir ve kullanılan algılama yöntemine göre önemli ölçüde değişebilir. Cisimden yansımalı, reflektörlü ve karşılıklı verici-alıcı sistemlerin çalışma mesafeleri aynı değildir. Örneğin XU ailesinde kısa mesafeli algılama için tasarlanan modellerin yanında, karşılıklı algılama yöntemiyle onlarca metre mesafeye ulaşabilen modeller de bulunur.

PNP ve NPN Çıkış Seçenekleri

Telemecanique XU ailesinde modele göre PNP, NPN veya PNP/NPN çıkış seçenekleri bulunabilir. Sensör çıkışı, bağlanacağı PLC girişinin veya kontrol sisteminin elektriksel yapısıyla uyumlu seçilmelidir. Bazı modellerde NO veya NC çıkış fonksiyonu programlanabilirken, çıkış özelliklerinin tam ürün kodu üzerinden kontrol edilmesi gerekir. Çıkış tiplerinin çalışma prensibi ve seçim kriterleri hakkında daha ayrıntılı bilgi için PNP ve NPN sensör farkı içeriğini inceleyebilirsiniz.

Besleme Gerilimi

Birçok DC Telemecanique fotoelektrik sensör modeli 12…24 V DC besleme ile çalışır. Bununla birlikte XU ailesindeki bütün modeller için tek bir besleme gerilimi değeri geçerli değildir; farklı elektriksel yapılara sahip ürünler bulunabilir. Bu nedenle kullanılacak güç kaynağı ve kontrol devresiyle uyumluluk, ilgili sensörün teknik verileri üzerinden doğrulanmalıdır.

Kablolu ve Konnektörlü Bağlantı

Telemecanique fotoelektrik sensörlerde bağlantı biçimi modele göre değişir. XU ailesinde kablolu modellerin yanı sıra M8 veya M12 konnektörlü seçenekler bulunabilir. Konnektör tipi, pin sayısı ve kablolama yapısı sensör referansına göre kontrol edilmelidir.

Gövde Yapısı ve Montaj

Sensörün fiziksel yapısı montaj alanına göre değerlendirilmelidir. XUM minyatür gövde yapısıyla dar alanlara yönelik seçenekler sunarken, XUB modelleri silindirik M18 formundadır; XUK ve XUX serilerinde ise farklı ölçülerde kompakt dikdörtgen gövdeler bulunur. Bu nedenle yalnızca algılama performansı değil, sensörün makine üzerindeki montaj alanına fiziksel uyumu da seçim kriteridir.

Işık Kaynağı ve Algılama Yapısı

XU ailesinde modele ve uygulamaya göre kırmızı LED, kızılötesi (infrared) veya lazer emisyon kullanan fotoelektrik sensörler bulunabilir. Örneğin belirli XUK modellerinde sınıf 1 lazer ile arka plan bastırmalı algılama, bazı XUB modellerinde ise lazer tabanlı karşılıklı algılama kullanılmaktadır. Işık kaynağı ve algılama sistemi, hedef nesne ve uygulama gereksinimleriyle birlikte değerlendirilmelidir.

Telemecanique Fotoelektrik Sensör Seçiminde Temel Teknik Kriterler

Telemecanique Fotoelektrik Sensör Nasıl Seçilir?

Telemecanique fotoelektrik sensör seçerken ilk olarak algılanacak nesne ve uygulamadaki sensör yerleşimi değerlendirilmelidir. Tek sensörle doğrudan nesne algılama için diffuse veya background suppression, reflektör kullanılan sistemlerde polarised reflex, verici ile alıcının karşılıklı yerleştirilebildiği uygulamalarda ise through-beam yöntemi tercih edilebilir.

Uygun algılama yöntemi belirlendikten sonra sensör ile hedef arasındaki çalışma mesafesi kontrol edilmelidir. Ardından sensörün PNP/NPN çıkış yapısının kontrol sistemiyle uyumu, besleme gerilimi, kablolu veya konnektörlü bağlantı biçimi ve gövdenin mevcut montaj alanına uygunluğu değerlendirilmelidir.

Nesnenin rengi, yüzey yapısı ve arka plan koşulları da algılama performansını etkileyebileceğinden seçim yalnızca algılama mesafesine göre yapılmamalıdır. Son aşamada seçilen XU modelinin teknik özellikleri, kullanılacağı uygulamanın gereksinimleriyle karşılaştırılmalıdır.

Telemecanique Fotoelektrik Sensörlerin Kullanım Alanları

Telemecanique fotoelektrik sensörler, endüstriyel makinelerde nesne varlığının, geçişinin veya konumunun temassız olarak algılanması gereken uygulamalarda kullanılabilir. Kullanım alanı seçilen XU modelinin algılama yöntemi, çalışma mesafesi, gövde yapısı ve elektriksel özelliklerine göre değişir.

Konveyör ve Malzeme Taşıma Sistemleri

Konveyör hatlarında hareket eden kutu, parça veya diğer nesnelerin belirli bir noktaya ulaşıp ulaşmadığının algılanmasında fotoelektrik sensörlerden yararlanılabilir. Uygulamaya göre diffuse, reflektörlü veya through-beam algılama yöntemi tercih edilebilir.

Paketleme Makineleri

Paketleme süreçlerinde ürün veya ambalaj varlığının kontrol edilmesi, ürün geçişinin algılanması ve makinenin sonraki işlem adımının tetiklenmesi için fotoelektrik sensörler kullanılabilir. Dar montaj alanlarında kompakt sensör gövdeleri, makine tasarımına yerleşim açısından avantaj sağlayabilir.

Makine Otomasyonu ve Konum Algılama

Otomatik makinelerde hareketli parçaların belirli bir konuma ulaştığının veya çalışma bölgesinde bir nesne bulunduğunun algılanması için XU ailesindeki uygun modeller kullanılabilir. Sensör seçimi yapılırken hedef nesnenin özellikleri kadar sensörün montaj konumu ve gerekli algılama mesafesi de dikkate alınmalıdır.

Üretim ve Montaj Hatları

Üretim ve montaj hatlarında parçanın istasyonda bulunup bulunmadığının kontrolü, ürün geçişinin tespiti veya proses içerisindeki nesne konumunun izlenmesi fotoelektrik algılama ile gerçekleştirilebilir. Standart nesne algılama uygulamalarının dışında Telemecanique XU ailesinde belirli görevler için geliştirilmiş uygulamaya özel sensör seçenekleri de bulunur.

Telemecanique Fotoelektrik Sensörler Hakkında Sık Sorulan Sorular

Telemecanique fotoelektrik sensör nasıl çalışır?

Telemecanique fotoelektrik sensörler, ışık kullanarak bir nesnenin varlığını veya konumunu algılar. Çalışma prensibi modele göre değişir; ışık hedef nesneden geri yansıyabilir, bir reflektörden sensöre dönebilir veya karşılıklı yerleştirilen verici ile alıcı arasındaki ışık demetinin kesilmesiyle algılama gerçekleştirilebilir.

Diffuse ve through-beam fotoelektrik sensör arasındaki fark nedir?

Diffuse sistemde sensör, hedef nesneden geri yansıyan ışığı algılar ve ayrı bir alıcı gerektirmez. Through-beam sistemde ise verici ve alıcı karşılıklı yerleştirilir; nesne aradaki ışık demetini kestiğinde algılama gerçekleşir. Bu nedenle iki yöntemin montaj biçimi ve ulaşabildiği algılama mesafesi farklıdır.

Background suppression fotoelektrik sensör ne işe yarar?

Background suppression, hedef nesnenin arkasında bulunan yüzeylerin algılama üzerindeki etkisini azaltmaya yönelik bir algılama yöntemidir. Hedef ile arka planın birbirinden ayrılması gereken uygulamalarda tercih edilebilir ve uygun çalışma mesafesi kullanılan sensör modeline göre belirlenir.

PNP ve NPN fotoelektrik sensör arasındaki fark nedir?

PNP ve NPN arasındaki temel fark, sensör çıkışının yükü nasıl anahtarladığıdır. PNP sensör çıkışı aktif olduğunda yüke pozitif gerilim sağlarken, NPN sensör akımı 0 V yönüne anahtarlar. Bu nedenle seçim, sensörün bağlanacağı PLC veya kontrol sisteminin giriş yapısıyla uyumlu olacak şekilde yapılmalıdır.

XUM, XUB, XUK ve XUX fotoelektrik sensörler arasındaki fark nedir?

Temel farklardan biri sensörlerin fiziksel gövde yapısıdır. XUM miniature gövdeye, XUB M18 silindirik yapıya, XUK 50 × 50 mm kompakt gövdeye ve XUX 92 × 71 mm kompakt gövdeye sahip modeller içerir. Algılama yöntemi, mesafe, çıkış ve bağlantı özellikleri ise aynı seri içerisinde dahi ürün referansına göre değişebilir.

Telemecanique fotoelektrik sensör seçerken nelere dikkat edilmelidir?

Öncelikle algılanacak nesne ve uygun algılama yöntemi belirlenmelidir. Ardından gerekli algılama mesafesi, PNP/NPN çıkış uyumluluğu, besleme gerilimi, bağlantı tipi ve sensörün monte edileceği alan kontrol edilmelidir. Nihai seçim, kullanılacak tam ürün referansının teknik özelliklerine göre yapılmalıdır.